pers

Naar aanleiding van de productie 'Vuelta!'
'Het artistieke profiel waarmee La Principal d'Amsterdam zich steeds meer aan het onderscheiden is, zal ertoe leiden dat we het binnenkort over een Nederlandse coblaschool hebben. Na diverse eerdere initiatieven waarmee ze aantoonde dat afwijken van de tradities van de Catalaanse school veel kansen op succes biedt, presenteert ze nu 'Vuelta'. Het belangrijkste van dergelijke initiatieven is niet zozeer dat het fenomeen cobla hiermee in het buitenland van zich laat horen, maar dat de artistieke mogelijkheden van de cobla verder worden verkend. En vlak nadat de Amsterdammers ons met 'Vuelta' voor de zoveelste keer hebben verrast, kijken we alweer reikhalzend uit naar de uitvoeringen van Atlantis, hun jazzopera naar L'Atlàntida van Verdaguer die weldra het licht zal zien.' - Revista Musical Catalana

Concert festival OnWings!, 13 juni 2009, Oosterpoort Groningen
'Het absolute, onbetwistbare hoogtepunt van het festival was het optreden in de kleine zaal van Cobla La Principal d'Amsterdam, een blazersgezelschap dat Catalaanse muziek speelt, voor een deel op authentieke Catalaanse blaasinstrumenten als de tible en de tenora. Die klinken op een bijzondere manier lekker rauw en schel, maar dat wordt perfect in evenwicht gebracht door de warme kopersectie, waardoor het totaal volstrekt uniek klinkt. Muziek die je recht in je gevoel raakt - jammerend bijna, melancholiek en gepassioneerd. De groep speelt oude muziek, maar ook composities die speciaal voor deze bezetting door hedendaagse componisten voor de cobla geschreven werden. Zo klonk bijvoorbeeld het Impromptu van trompettist Gerard Kleijn fantastisch. Meeslepende muziek die je onmiddellijk raakt tot in al je vezels.' - Moors Magazine

Over het concert van 30 april 2009 in het Teatre Valldemia te Mataró
'Een schitterend concert. Indrukwekkend! Solo's die je kippenvel bezorgden. Wat een kracht, wat een stuwing! Magnifiek uitgevoerde sardana's van onder anderen Antoni Agramunt, Martirià Font, Joaquim Tristany, Honorat Vilamanyà en Robert Sarrade, naast het indrukwekkende Girona 1.808 van Ricard Viladesau, een zeer moeilijk werk dat niet alle cobla's aandurven. Zeker weten dat de driehonderd toehoorders, die in de theaterzaal staande ovaties brachten, eenmaal thuis heerlijk zullen hebben geslapen' - Foc d'encenalls

Over de cd Live in Catalunya (2008)
'Authentiek... Fantastisch bevlogen' - Revista Musical Catalana

'Verrassend afwisselende en gevarieerd gearrangeerde dansmuziek. Het snerpt, het trekt, het klaagt, het juicht. Buiten Spanje is er maar één orkest dat deze muziek van straten en pleinen speelt. Zo goed zelfs, dat deze cobla uit Amsterdam het aandurfde om ter plekke cd-opnamen te maken. In het hol van de leeuw werd het orkest, hoorbaar aan het geroezemoes tijdens en de bijval na het spelen, enthousiast onthaald. Begrijpelijk, luister maar' - wereldmuziekmagazine Mixed

'Meeslepend. Een album barstensvol Amsterdams-Catalaans dans- en muziekplezier' - Klassieke Zaken

'Pakkende Catalaanse composities, met een stemming die varieert van krachtdadig tot melancholiek' - de Volkskrant

'Het zijn voorbeeldige interpretaties, timbre en ritme zijn uitstekend getroffen; schitterend' - Jaume Comellas, programmeur Palau de la Música Catalana (Barcelona)

'Zinderende avonden moeten het zijn geweest in Solsona, Sant Celoni, Sant Andreu de la Barca en al die andere zonovergoten plaatsen die deze formatie aan de kook bracht' - Leeuwarder Courant

'Er is veel te genieten op deze cd van de enige cobla van niet-Catalaanse herkomst. Niet alleen de muziek, maar ook het enthousiasme van dansers en publiek is gaaf geregistreerd. Soms is zelfs het ruisen van de wind komend van de Mar Mediterrani te horen' [vier sterren] ' Algemeen Dagblad

'Uitmuntend' - Dagblad van het Noorden

Over het programma 'Clàssics' (vanaf okt. 2008):
'De muzikanten spelen prachtig. De muziek bruist van de vitaliteit. Of het nu een middeleeuwse compositie betreft of een stuk uit de twintigste eeuw, het blijft steeds spannend. De blazers zitten er ontspannen bij. Met hun benen over elkaar knijpen ze de mooiste melodieën uit hun instrumenten.' - Noord-Hollands Dagblad

Naar aanleiding van het jubileumproject 'Sardinia, Heart of Danceness', september 2007
'Een aantal uiterst interessante muzikale miniaturen die voor dit deel van de muziekwereld ongekende sferen oproepen [...]. Die overzeese expeditie van La Principal d'Amsterdam naar de verloren ark: bol van verrassingen, dus.' - Revista Musical Catalana

'Een boeiend optreden met prachtige zang van een mezzosopraan en een popzangeres' - Werelddans

'Ik hoop dat jullie in Amsterdam dezelfde reacties op jullie concert hebben gekregen als hier. Vooral de kenners of mensen met een geoefend oor waren bij ons erg enthousiast over jullie concert.' - Ed Meijers, voorzitter Stichting 't Hof in Dordrecht

'Alleen maar goede reacties vanuit het publiek. Mooie productie met uitstekende zangeressen, met name Alberti, die ook niet had misstaan op onze Wereld Jazz Dagen van vorige week.' - Nico de Mie, programmeur Stichting 't Hof/directeur muziekschool Dordrecht

'Ik heb er enorm van genoten om jullie aan het werk te zien. Prachtig ensemble. Graag schrijf ik nog eens iets voor jullie!' - Arnold Veeman, componist De la guerra a l'eternitat

'Many thanks to the band and congratulations for the very good sound! Grazie.' - Gavino Murgia, componist van Baddhevrùstana dance

'What an amazing project!' - Roy Paci, componist van Santa Luciuzza

'I saw you play in Amsterdam last week (I am back in Montréal now) and what a pleasure it was... You were celebrating your 20th anniversary and playing in 20 different places in the city that day, going from one place to the other on your bicycles. One of you gave me a ride to the next place you were going to play... My first (and only!) bike ride in Amsterdam! And seeing you play that Sunday afternoon was truly one of the highlights of my short stay in Holland. I am listening to your CD now (Solo!) and enjoying it very much. You left me with a very fond memory of Amsterdam. Thank you very much!' - Nathalie Matteau

'Ik heb veel bewondering voor het werk dat die Hollanders verzetten. Naar mijn idee zou Pep Ventura [stamvader moderne cobla en sardana] nu net zo bekend zijn als Cruijff als hij geboren was in Rotterdam of Den Haag.' - componist Jesús Ventura in Diari de Girona 7-9-07

Reacties op de Catalaanse tournee 2007
'Amb la vostra actuació vareu omplir la solsonina Plaça de Sant Joan de sentiment, força i tendresa. Gràcies.' - Ramon Gualdo, dichter uit Solsona, n.a.v. het concert van 28 juli 2007 aldaar


Naar aanleiding van het project 'Les Indes galantes of Rameau ontvlamt' (2006):
'Rameau's muziek in de zetting van Kruisselbrink is fenomenaal. Soms is zij betoverend mooi, zoals in het Air pour Zaïre. Dan weer is het een bewust gecreëerde, door dirigent Stephan Pas strak in de hand gehouden kakofonie. Boeiend.' - Algemeen Dagblad

'De instrumentatie die Astrid Kruisselbrink voor La Principal d'Amsterdam heeft uitgedacht gaat niet alleen uiterst respectvol met het origineel om, maar weet er ook elementen uit latere muzikale stromingen doorheen te vlechten. Het welslagen van het eindresultaat is ook in grote mate te danken aan de expressieve perfectie van instrumentalisten als Yvonne de Winter op tible en van de kopersectie, waarin de brille van trompettiste Dieuwke Kloppenburg opvalt. In deze productie laat het orkest niet alleen uitmuntend samenspel horen, maar geeft het ook blijk van zijn artistieke veelzijdigheid door zelfs de vocale partijen voor zijn rekening te nemen. Een fantastisch initiatief waarmee de Nederlanders al met succes diverse podia in Midden- en Noord-Europa hebben aangedaan. Wanneer steken ze er de Pyreneeën mee over?' - Avui

'Er wordt heel goed gezongen en gespeeld' - Catalunya Ràdio

'Het resultaat is buitengewoon verrassend en dekt geheel de lading van Rameau's oorspronkelijke partituur waarin het immers nadrukkelijk draait om ontmoetingen tussen en botsingen van culturen uit alle wereldstreken. Kruisselbrink heeft aan de ene kant het notenmateriaal van de Franse meester ten volle gerespecteerd, maar deze hier en daar prikkelend voorzien van haar onvervreemdbaar eigen commentaar, door zowel minimal-, jazz- en Stravinsky-invloeden in het totaal toe te laten en op een zowel bonte als geraffineerde wijze in het klankbeeld te verwerken. En zo wordt opeens duidelijk dat werken als niet alleen Stravinsky's Pulcinella maar ook diens atonale Agon slechts op een steenworp afstand van Rameau liggen verwijderd. Dirigent Stephan Pas en de zijnen wekken deze wervelende muziek spetterend tot leven' - De Stentor

'Overrompelend, brutaal en ook nog charmant. Cobla La Principal heeft Les Indes Galantes, van origine een dik drie uur durend stuk muziektheater uit de Franse barok van Rameau, ingedikt tot een soort Frank Groothof-versie voor volwassenen. Met aanstekelijke, mediterraan georiënteerde orkestraties en verbuigingen met onder meer jazz en balkaneske 7/8-maten verrast dit gezelschap de kenner van het origineel steeds opnieuw. Ook het klankbeeld (de inzet van een elektrische gitaar is niet geschuwd) boeit tot en met. De cobla ' van origine een Catalaans straatorkest ' klinkt verleidelijk, ruig, maar steeds speels en geïnspireerd, een verdienste van de musici, maar zeker ook van componiste Astrid Kruisselbrink en tekstschrijver-verteller Huib Ramaer, die hiermee een laagdrempelige crossover op hun naam hebben gezet.' - Leeuwarder Courant

'Een originele, aantrekkelijke bewerking met respect voor Rameau, maar ook vol eigentijdse en cobla-achtige snufjes' - Opzij

Over optredens festival Cross-linx 5, 'Rock meets new music' (april 2005):
'Cobla La Principal was een leuke opener van het festival. Een ensemble met veel blazers. Het klonk een beetje als een Bagad, dat is een traditioneel blazersensemble uit Bretagne zoals ik die een keer op vakantie aldaar hoorde. Ze speelden Knives Out van Radiohead en daarna een geweldige uitvoering van Led Zeppelin's Kashmir. Beter dan Puff Daddy en misschien zelfs beter dan het origineel!' - Luc Tiehatten, VPRO

Naar aanleiding van de cd El Llibre Vermell (2005):
'A fascinating and exciting disc [...]. It is striking just how well the sounds of the cobla's instrumentarium work with the four singers of Egidius in this repertory. This is 'crossover' at its best: all elements within it are
creative, and the music is enriched by it, given another dimension, rather than simply used.' - Early Music/Oxford University Press

'Er bestaan heel wat opnamen van dit compacte en melodisch sterke repertoire, maar deze nieuwe is héél bijzonder [...]. Samen met de zangers van het Egidius Kwartet zorgt dit ruig klinkende ensemble voor een flinke portie donder en bliksem die live nog indrukwekkender is dan op cd.' - Tijdschrift Oude Muziek

'Verrassend en onontkoombaar' - Avui

'Nobody has treated medieval music in this way before. The performers admirably keep up with the varied demands, and the disc will certainly stretch the brain even of those well versed in the more speculative side of medieval music performance' - All Music Guide

'Spetterende, hartstochtelijke muziek die bij de vele toehoorders een warm onthaal vond.' (AD - De Dordtenaar)
'Hoe anders een cobla kan klinken, blijkt uit El Llibre Vermell de Montserrat, een verzameling religieuze liederen uit de veertiende eeuw die nu voor deze bezetting zijn gearrangeerd. Gezongen door de leden van het Egidius Kwartet is dit een ingetogen cd, waar de ongepolijste dansante ritmes doorheen schemeren.' - Vrij Nederland

'Een prachtige cd. Zeer speciale muziek.' - Volksdans

'De hele cd is een feest voor het oor! Niet alleen is de middeleeuwse muziek prachtig, er wordt met verve en opperste concentratie gemusiceerd. En wat deze cd ook allemachtig aardig maakt, is te horen hoe verschillend de twee bewerkers hun taak hebben opgevat.' - De Rode Leeuw


Naar aanleiding van de cd Solo! (2004):
'Geweldig! Dit is míjn verzoek-cd' - Roland Kieft in 'Brood en spelen', AVRO Radio 4

'Heerlijke melodieën' - 'A4', NCRV Radio 4

'De Amsterdamse cobla heeft de afgelopen jaren een prachtige reputatie weten op te bouwen, daarbij geen uitdaging uit de weg gaand en nieuw repertoire aanborend' - Walter Slosse in 'De wandelende tak', VPRO Radio 4

'Catalaanse critici zijn stinkjaloers op de kwaliteit en veelzijdigheid van dit Nederlandse ensemble, dat zich beweegt in het grensgebied van jazz, klassiek en wereldmuziek... Een aantal originele Catalaanse composities roept beelden op van broeierige processies... De licht ironische sfeer wordt ook vastgehouden in uitdagende uitvoeringen van Gershwins Rhapsody in Blue en een eigentijdse compositie van jazztrompettist Gerard Kleijn.' - Dagblad van het Noorden

'La Principal d'Amsterdam is erin geslaagd een domweg jaloersmakend niveau te bereiken [...].
Gezien haar maatschappelijke en culturele positie is het zeer waarschijnlijk dat La Principal d'Amsterdam op dit moment de sleutel tot een internationalisering van het meer kamermuzikale repertoire voor cobla in handen heeft' - Avui

En verder:
'De ongekende muzikale activiteiten van La Principal d'Amsterdam verdienen de hoogste lof en de erkenning van alle muziekliefhebbers, of ze nu wel of niet bekend zijn met de wereld van de sardana' - Lluís Subirana, 'Esperit de festa', 20 februari 2010
'La Principal d'Amsterdam heeft zich ontwikkeld tot de ambassadrice van de coblamuziek in Europa, met verve optredend als de officiële cobla van Catalonië' - Avui
'Cobla biedt remedie tegen kleurloosheid' - de Volkskrant
'Bijzonder en toegewijd' - NRC Handelsblad
'Niet alleen een opmerkelijk goed orkest, maar ook een orkest dat weet heeft van zijn eigen, Nederlandse identiteit' - Nieuwsblad van het Noorden
'De kringen van de sardana zijn vrolijk, melancholiek en trots' - Trouw
'Schitterende muziek... Intense melancholie' - De Groene Amsterdammer
'De cobla produceert een fraai geluid en wordt gevormd door uitstekende instrumentalisten' - Diari de Girona
'Uitstekend' - Avui
'Het elfkoppige orkest zorgde met zijn ironie en speelplezier voor een prima stemming' - Westdeutsche Zeitung

Johan Cruijff over de sardana:
'Wat mij vooral opvalt is dat de sardana behalve een traditie een manier is om je krachten te bundelen. Als ik die kringdansen zie, dan zie ik weer de rondes voor me die ik samen met het Dream Team deed tijdens onze trainingen. En dat was de basis van onze successen op het speelveld. Het gaat dus om het team; niet alle leden hoeven fantastisch en sensationeel te zijn; het belangrijkste is dat er een grote harmonie heerst.'
uit het artikel 'Futbol i sentiment'

Dichters en componisten schreven:
'Stuurt u mij alstublieft nog wat sardana's zodra ik weer in Parijs ben, want ik zou ze willen bestuderen; stuurt u mij ook wat volksliederen; daarna stuur ik u een sardana van mijn hand.'
Igor Stravinsky, na het bijwonen van een concert met sardana's in Barcelona

'De tenora, die zo'n mooie vrouwelijke naam draagt [...], maakt duidelijk hoe de horen van de stier de buik van het paard doorboort, de ponjaard het hart van de madonna's. Aldus gaat de tenora uw oor en uw herinnering in.
Jean Cocteau, in de krant Ce Soir

'Aux accents séduissants de l'ardente tenora
Les balcons se drapaient de couleurs catalanes'
Max Jacob, 'Honneur de la Sardane et de la Tenora'

Noordenwind
'In 1988 werd de sardanawereld niet weinig verrast door de oprichting van een nieuwe cobla die zetelde in en zich de naam aanmat van een emblematische Europese hoofdstad die zich behoorlijk ver van onze grenzen bevindt: Amsterdam. De afgelopen vijftien jaar is er veelvuldig over dit bijzondere initiatief gesproken, en nu ze Catalonië voor de negende keer aandoet is dit een mooi moment om even terug te blikken.
Iedere musicus van een cobla is bekend met de belangstelling die een dergelijke formatie opwekt bij toeschouwers uit andere culturen. Talrijk zijn de nieuwsgierig geworden buitenlanders die na een cobla te hebben gehoord zich naar de musici begeven om informatie los te krijgen over de instrumenten uit de voorste rij. Dat is tenminste wat Rolf van Kreveld halverwege de jaren tachtig in Torroella overkwam, waar de klarinettist voor een zomercursus was. Daar hoorde hij voor het eerst een cobla, en het fascineerde hem dusdanig dat hij de benodigde instrumenten aanschafte, met het idee in Holland een cobla op te richten met enkele bevriende musici. Dit lukte hem, en in 1988 maakten ze een tournee door Catalonië om zichzelf te presenteren. Sindsdien hebben ze zich constant ontwikkeld, wat onmiskenbaar blijkt uit de drie platen die ze tot dusver hebben gemaakt. De laatste opname, getiteld Noordenwind/Vent del nord, werd geleid door Jordi León, en momenteel zijn ze alweer bezig met een vierde cd, met allerlei solowerken voor cobla en enkele obligada's, die ze deze herfst hopen uit te brengen.
Een dergelijk project is onverminderd verrassend, maar het meest fantastische is dat het ensemble er na al die jaren nog zo blakend voorstaat. Want de activiteiten van La Principal d'Amsterdam beperken zich niet tot de Catalaanse tournee van twee weken (een marathon die hen overal brengt, van Banyuls tot Tortosa), maar ze laat bovendien van zich horen door middel van een onophoudelijke reeks optredens in het centrum van Europa. Zoals het maar al te vaak gebeurt gaat ook hier het particuliere initiatief de inspanningen van de overheid ver te boven, en kijk, La Principal d'Amsterdam heeft zich ontwikkeld tot de ambassadrice van de coblamuziek in Europa, met verve optredend als de officiële cobla van Catalonië.'

I. Pinyol/J. Pasqual (Avui, woensdag 23 juli 2003)

All Music Guide
De All Music Guide kende de cd Noordenwind/Vent del nord (2001, BVHaast 0801) vierenhalve van de vijf sterren toe en schreef:

'The cobla is a name for the Catalan street bands of Spain, who accompany a folk dance called the sardana. The most immediate thing first-time listeners will be attracted to with the sound of the cobla bands is the timbre of the three lead instruments, two shawm or soprano saxophone-like reeds called the tible and tenora, and a kind of small recorder called the flabiol. Those expecting a loose, rowdy, and perhaps drunken Spanish street band are way off track, as these groups tend to be rehearsed until the top button is tightened, their repertoire almost completely composed. So that is the art of the cobla, and this CD has a cobla based out of Amsterdam, which in its existence since the late '80s has gotten enough notoriety to attract the participation of hotshot cobla conductor Jordi León for this project. The Amsterdam group likes to try and extend cobla traditions by commissioning new compositions, so what you get is a mix of old and new on this fascinating CD.' - Eugene Chadbourne

Jaume Nonell en Lluís Subirana
De Catalaanse sardana-specialisten Jaume Nonell en Lluís Subirana schreven in de Avui van 26 juli 2001 over deze cd:

'Noordenwind/Vent del nord is de naam van de nieuwe cd van de cobla La Principal d'Amsterdam die wij al eerder signaleerden (Avui, 5-7-01). Het toeval wil dat we het artikel van de daaropvolgende week de titel 'Discografie: groot en middelmatig' meegaven, refererend aan de vele sardanaplaten die worden uitgegeven en aan het lage niveau van een groot deel hiervan.
Na bovenstaande cd te hebben beluisterd kunnen wij het niet nalaten op dit thema terug te komen. Het eerste wat opvalt is dat de gebruikelijke waslijst geldschieters ontbreekt, à la 'Generalitat', 'Diputació', 'gemeente', 'vereniging', '(spaar)bank'. De cobla heeft de plaat zelf gefinancierd. Of dit avontuur haar in de rode cijfers brengt, hangt af van de verkoop tijdens de tournee die ze momenteel maakt; dit terwijl de Catalaanse markt voor sardanaplaten al zo beperkt is, om maar te zwijgen van de Nederlandse.
De opname, door Dick Lucas in het Amstelveense theater De Griffioen met mobiele apparatuur gemaakt, is van een opmerkelijke kwaliteit. Regelmatig hebben we ons wanhopig afgevraagd of sommigen van de technici hier - gelukkig is er menige positieve uitzondering - dan zó onbekend zijn met het fenomeen cobla? Een ander positief aspect van de cd is de keuze van de stukken. Het komt niet vaak voor dat de sardana's en andersoortige muziek voor cobla op onze cd's zo gevarieerd en kwalitatief zo goed zijn. Klassiekers als Toldrà, Joaquim Serra en Puigferrer worden afgewisseld met hedendaagse componisten als Molina, Ventura, Paulí en León.

Jordi León

Er vallen obligada's van J. Cassú en Havart te beluisteren, naast een wals van Havart en coblamuziek van Michiel Braam, Joaquim Serra en Oltra, jawel, dit met medewerking van het VU-koor onder leiding van Jean-Marie ten Velden. Begrijpt u het: hoe bestaat het dat men in Holland een werk voor koor en cobla opneemt, met Hollandse musici en zangers, terwijl wij in Catalonië slechts in uitzonderlijke gevallen hiertoe in staat zijn?
De cobla heeft de stukken voorbereid en Jordi León, de enige Catalaanse medewerker van de cd, is er tijdens een meer dan 35-urige week van repetities en opnamesessies in geslaagd het geheel tot een uitstekend eindresultaat te smeden. Hoeveel cd's draait men hier niet in één luttele dag in elkaar? Als u de cd van de Amsterdammers - geconfronteerd met de vele problemen van een cobla die zich honderden kilometers van Catalonië bevindt - vergelijkt met de uitgaven van hier - enkele geslaagde uitzonderingen daargelaten - zult u de voorkeur geven aan de eerste, hetgeen ons aan het denken zou moeten zetten.'

radio en tv
Optredens en interviews bij de VPRO (Reiziger in Muziek, Wandelende Tak), AVRO (o.a. Zondagochtend Concert), NPS (NPS in de Middag, tv-documentaire), KRO (radio-documentaire), enz.

Wilt u uitgebreider persmateriaal? Bel dan 020-6813888 of 06-47450975.